Section 3 nedir? Ağır ihlal, fon ve hukuki yollar

Hangi metni okuduk?

Section 3, Amazon'un satıcılarla yaptığı İş Çözümleri Sözleşmesi'nin (Business Solutions Agreement, BSA) süre ve fesih maddesidir. Bu rehberdeki ABD/Kanada/Meksika bilgileri, Amazon'un sunucusunda yayımlanan Aralık 2023 tarihli sözleşme metnine; AB ve UK bilgileri ise Amazon Services Europe'un Aralık 2022 tarihli metnine dayanır.

Amazon, satıcı forumundaki duyurusunda 4 Mart 2026'dan itibaren sözleşmede değişiklik yaptığını açıkladı; duyuruya göre uyuşmazlık çözümüyle ilgili yeni bir Section 20 eklendi. Bu güncel metni okuyamadık. Kendi dosyanız için Seller Central'daki güncel sözleşmeyi mutlaka kontrol edin.

Amazon hangi durumlarda derhal kapatabilir?

Sözleşmeye göre Amazon, sözleşmeyi gerekçe göstermeden (for convenience) 30 gün önceden bildirimle sona erdirebilir. Aşağıdaki durumlarda ise hesabı derhal askıya alabilir veya sözleşmeyi sona erdirebilir. Önemli ayrıntı, bazı gerekçelerin kesinleşmiş bir ihlali değil, Amazon'un kontrollerinin bir risk tespit etmesini yeterli saymasıdır.

Amazon gerekçe bildirmek zorunda mı?

Sözleşmeye göre Amazon, fesih veya askı kararını e-posta ya da Seller Central üzerinden, gerekçeyi ve varsa itiraz seçeneklerini belirterek bildirir. Bunun bir istisnası vardır: Amazon, bilgi vermenin hileli veya yasa dışı bir faaliyetin soruşturulmasını engelleyeceğine ya da korumaların aşılmasına yol açacağına inanıyorsa gerekçe vermeyebilir.

Bu yüzden Section 3 bildirimleri çoğu zaman genel ifadelerle yazılır. Satıcıların forumda paylaştığı bildirimlerde kimlik veya tedarik zinciri doğrulaması, görüntülü görüşme, fonların hesapta tutulması ve fonlar için ayrı bir inceleme gibi ortak unsurlar görülüyor. Bazı bildirimlerde resmî bir itiraz düğmesi yerine yalnızca "hata olduğunu düşünüyorsanız bize ulaşın" türünde bir yönlendirme bulunuyor. Bu örnekler resmî kural değildir; esas olan kendi bildiriminizde yazanlardır.

Section 3 kapatması sıradan bir kapatmadan nasıl ayrılır?

"Section 3 kapatması" satıcılar arasında kullanılan bir ifadedir, Amazon'un resmî kategori adı değildir. Uygulamada çoğunlukla hile, zarar veya risk tespiti gerekçeli kapatmalar için kullanılır. Aşağıdaki karşılaştırma genel bir çerçevedir.

AB ve UK metninde neler farklı?

• Bildirim, satıcıya bireysel olarak gönderilen e-posta veya benzeri bir yolla ve ayrıca Seller Central'da yapılır.
• ABD metninde bulunmayan bir cümle vardır: askı, satıcı nedeni giderdiğine ve gerekli değişiklikleri yaptığına dair Amazon'u tatmin eden bir kanıt sunana kadar sürer. Ancak hile veya zarar gerekçeli askılarda Amazon sözleşmeyi sona erdirebilir veya hesabı yeniden açmayabilir.
• Aralık 2022 metninde hesap sağlığı eşiği gerekçesi yoktu. Amazon çalışanının AB forumunda maddeyi alıntıladığı yanıtta bu gerekçe de sayılıyor; güncel AB metninin ABD metniyle hizalandığı anlaşılıyor, ancak güncel metni okuyamadık.
• Uygulanacak hukuk Lüksemburg hukukudur; uyuşmazlıklar Lüksemburg şehri mahkemelerinde görülebilir ve bu yetki münhasır değildir. AB/UK sözleşmesinde tahkim şartı yoktur.

Fonlara ne olur?

Section 3 ile en çok karıştırılan konu fonlardır. Sözleşmenin ödemelerle ilgili Section 2 maddesi, fesihten sonra da yürürlükte kalır. ABD metnine göre Amazon, hesabın veya satıcının işlettiği başka bir hesabın aldatıcı, hileli veya yasa dışı faaliyette (sahte veya çalıntı mal dahil) kullanıldığına ya da başkalarına zarar verdiğine karar verirse ödemeleri kalıcı olarak tutabilir. Amazon bu karara karşı politikalarında tarif edilen bir itiraz yolu sunacağını taahhüt eder.

Amazon'un forumdaki açıklamasına göre hesap kapatıldığında fonlar 90 gün bekletilir ve sonrasında ayrı bir ödeme talebi yapılır. Bu süre sözleşmede yazmaz; bildirimlerden ve Amazon çalışanlarının açıklamalarından gelir. Fon itirazı, hesabın yeniden açılması için yapılan itirazdan ayrı bir süreçtir. Ayrıntılar fon bekletme rehberimizde.

FBA deposundaki stoğa ne olur?

• Sözleşmenin FBA şartlarına göre fesihten sonra Amazon, satıcının talimatına göre stoğu iade eder veya imha eder. Satıcı 30 gün içinde (veya politikada belirtilen süre içinde) talimat vermezse Amazon iade veya imha arasında seçim yapabilir.
• İade adresi güncel değilse, ülkede bir adres verilmemiş veya teyit edilmemişse ya da iade nakliyesi ödenemiyorsa birimler terk edilmiş sayılabilir; Amazon bunları satabilir, bağışlayabilir veya geri dönüştürebilir.
• Amazon, güvenlik veya sorumluluk riski taşıyan, hileli faaliyetle ilgili olan ya da Section 3'e göre derhal fesih gerekçesi oluşturup Amazon'u üçüncü kişilere karşı sorumlu kılan birimleri derhal imha edebilir; masraflar satıcıya aittir.
• Satıcıların paylaştığı bazı bildirimlerde doğrulama sürerken stok kaldırma talebi oluşturulamadığı görülüyor. Bu resmî bir kural olarak doğrulanmadı; kendi Seller Central ekranınızı kontrol edin.

AB veya UK'de kurulu satıcılar: P2B hakları

AB'nin platformlar ile iş kullanıcıları arasındaki ilişkiyi düzenleyen P2B Tüzüğü (2019/1150) ve UK'deki karşılığı, platforma bazı yükümlülükler getirir. Ancak bu kurallar, AB'de (UK sürümünde UK'de) kurulu veya yerleşik olan ve oradaki tüketicilere satış yapan iş kullanıcılarını kapsar. Yalnızca AB ve UK dışında kurulu bir satıcının bu korumadan doğrudan yararlanamayabileceği değerlendirilebilir; kesin değerlendirme bir avukat işidir.

• Tek tek ürünlerin kısıtlanması veya askıya alınmasında, platform kısıtlama yürürlüğe girmeden önce veya girdiği anda kalıcı bir ortamda gerekçe bildirir.
• Hizmetin tamamen sona erdirilmesinde, gerekçe yürürlükten en az 30 gün önce bildirilir. İstisnalar: bildirime izin vermeyen yasal bir zorunluluk, ulusal hukuka göre zorlayıcı bir sebeple fesih ve şartların tekrar tekrar ihlal edildiğinin gösterilebilmesi. Bu durumlarda da gerekçe gecikmeden verilir.
• Gerekçe, üçüncü kişi bildirimlerinin içeriği dahil somut olgulara ve şartlardaki ilgili maddeye atıf yapmalıdır.
• Platform ücretsiz ve kolay erişilebilir bir iç şikâyet sistemi kurmak zorundadır; satıcıya bu süreçte olguları açıklama fırsatı verilir ve karar geri alınırsa hesap gecikmeden eski hâline getirilir.

Amazon'un AB/UK arabuluculuğu (CEDR)

P2B Tüzüğü, platformların iki veya daha fazla arabulucu belirlemesini ister. Amazon'un Arabuluculuk Politikası ve CEDR'ın Amazon programı kuralları (Temmuz 2025 sürümü) şu çerçeveyi çizer:

• Kapsam: Amazon Services Europe ile Amazon'da satıştan doğan uyuşmazlıklar. Yalnızca FBA'ya veya Amazon Payments ödeme hesabına ilişkin uyuşmazlıklar kapsam dışıdır.
• Şartlar: başvuru anında AB veya UK'de kayıtlı bir işyeri; ilgili hesapta aktif satış geçmişi; önce Amazon'un iç şikâyet sürecinin iyi niyetle denenmesi; Amazon'un son kararının 6 aydan eski olmaması.
• Başvuru için Amazon'dan bir erişim kodu alınır ve kodun alınmasından itibaren 30 gün içinde başvurulur.
• Ücret: UK adresli satıcı için 490 GBP + KDV, AB adresli satıcı için 538 EUR; Amazon ile satıcı arasında yarı yarıya paylaşılır. Arabulucu satıcı lehine tavsiyede bulunursa satıcının payı iade edilir.
• CEDR, Amazon'un yanıtından itibaren 40 gün içinde gerekçeli bir görüş vermeyi hedefler. Görüş bağlayıcı değildir, tavsiyelerin uygulanması Amazon'un takdirindedir ve dava açma hakkı saklıdır.

DSA: iç şikâyet ve mahkeme dışı çözüm kuruluşları

AB Dijital Hizmetler Yasası (DSA), içerik veya şartlarla bağdaşmazlık gerekçesiyle alınan kararlarda (ödemelerin askıya alınması ve hesabın askıya alınması veya kapatılması dahil) gerekçe beyanı ister. Online platformlar bu kararlara karşı en az 6 ay boyunca ücretsiz bir elektronik iç şikâyet sistemi sunar; kararlar yalnız otomatik araçlarla değil, nitelikli personel gözetiminde verilir. Kullanıcı ayrıca sertifikalı bir mahkeme dışı uyuşmazlık çözüm kuruluşuna başvurabilir; bu kuruluşların kararları bağlayıcı değildir, kullanıcı için ücretsiz veya sembolik ücretlidir ve kullanıcı haklı çıkarsa masrafları platform öder.

Uygulanabilirlik konusunda dikkatli olmak gerekir: hesap sağlığı, kimlik doğrulaması veya ilişkili hesap gibi gerekçelerle verilen satıcı kapatmalarının ve AB'de kurulu olmayan satıcıların bu kurallara girip girmediği tartışmalıdır.

Avrupa Komisyonu'nun sertifikalı kuruluşlar listesinde 11 kuruluş var; bunlardan yalnızca biri (Malta'daki ADROIT) kapsamında pazaryerlerini açıkça sayıyor ve hiçbirinin listesinde Amazon adı geçmiyor. Amazon'un kendi AB şeffaflık raporuna göre Ocak–Haziran 2026'da hesap askıya alma veya kapatma kararlarına 377.942 iç şikâyet yapıldı ve bunların 253.847'sinde karar geri alındı; bu sayılar alıcı hesaplarını da içerebilir. Aynı rapora göre bu dönemde mahkeme dışı çözüm kuruluşlarına 165 uyuşmazlık gitti; 157'si bir karara bağlanmadan kapandı, birinde Amazon'un kararı korundu, birinde geri alındı.

ABD, Kanada ve Meksika: bireysel tahkim

Aralık 2023 tarihli ABD metnine göre sözleşme Washington Eyaleti hukukuna ve Federal Tahkim Kanunu'na tabidir. ABD, Kanada veya Meksika seçilmişse uyuşmazlıklar mahkeme yerine bağlayıcı tahkimle çözülür. Amazon'un 4 Mart 2026 duyurusuna göre hakemin yetkileri yeni bir Section 20'de düzenlendi; bağlayıcı tahkim ve toplu dava feragati korunuyor. Güncel maddeleri okuyamadığımız için aşağıdakiler Aralık 2023 metnine dayanır.

• Tahkimden önce, niyet ve talebi açıklayan bir mektup sözleşmede belirtilen kayıtlı temsilciye gönderilmelidir.
• Tahkim, Amerikan Tahkim Derneği'nin (AAA) ticari kurallarına göre yürür; başvuru, idare ve hakem ücretleri AAA'nın ticari ücret tarifesine tabidir. 50.000 USD'nin altındaki yalnız parasal taleplerde hızlandırılmış usul uygulanır.
• İstisnalar: şartları taşıyan talepler için King County'deki küçük talepler mahkemesi, fikri mülkiyet ihlalini durdurma davaları ve Amazon'un sahte ürün satışıyla ilgili kendi talepleri.
• Tahkim yalnız bireyseldir; toplu veya temsilî dava yolu yoktur. Okuduğumuz metinde tahkimden çekilme (opt-out) mekanizması bulunmuyor.
• Tahkim, avukat ve hakem ücretleriyle maliyetli bir yoldur. Sonuçları ve hesabın yeniden açılmasına etkisi hakkında güvenilir kamu verisi bulamadık; bu yol çoğunlukla parasal talepler açısından değerlendirilir.

Account Health Assurance bu durumda korur mu?

Account Health Assurance (AHA), şartları sağlayan satıcılara sorunları Amazon'la birlikte çözdükleri sürece hesaplarının kapatılmayacağı güvencesini veren bir programdır. Amazon'un satıcı forumundaki duyurularına göre hileli, aldatıcı, yasa dışı veya zararlı faaliyet şüphesinde satıcı programdan çıkarılabilir ve hesap kapatılabilir. Yani Section 3'ün hile ve zarar gerekçeleri, AHA'nın koruduğu durumların dışında kalabilir.

Avukat ve danışman: kim ne yapar?

• Avukat: tahkim veya dava açmak, P2B ve DSA haklarını ileri sürmek, mahkeme kararıyla dondurulan fonlarda savunma yapmak, sözleşmeyi yorumlamak. Hukuki tavsiye avukat işidir.
• Danışman: bildirimi okumak, kök neden analizine yardım etmek, belgeleri düzenlemek, itirazı yapılandırmak, süreleri izlemek ve gerektiğinde avukata yönlendirmek.
• Kimsenin yapamayacağı: sonuç garantisi vermek, Amazon içinden "bağlantı" sağlamak, belge düzenlemek veya Amazon'un kontrollerini atlatmak. Kararı Amazon verir.